Ответы на билеты по казахскому языку для экзамена в 9ом классе

Ответы на экзамены 9ого класса по казахскому языку. Ответы поступили от посетителей Учи.кз в тему

Решила их скопировать в виде отдельного поста...

Ответы от нашего гостя Bhuhgff

Билет 1.

1.Қазақстан Республикасының мемлекеттік тіл – қазақ тіл. Қазақ тілі – қазақ халқының ана тілі. Ол түркі тілдері тобына жатады. Қазақ тілі сияқты түркі тілдерінің тобынын тараған қазіргі қарақалпақ, ноғай, татар, башқұрт, қырғыз, өзбек, түрікмен, әзірбайжан, ұйғыр, чуваш, тува, саха, т.б. тілдерінде сөйлейтін халықтар бір-бірімен еркін түсінісе алады. 

Қазақ тілі өзенің көп ғасырлық дамуы барасында рулық тіл дәуірін де , тайпалық тіл дәуірін де, халықтық тіл дәуірін де басынан кешірді.

1997 жылы 11 шілдеде Қазақстан Республикасының «Тіл туралы» заңы қабылданды.

2. Тәуелдік жалғау.

1.

2.

2.

3.

Менің

Сенің

Сіздің

оның

М,ім,ым

Ң,ың,ің

Ңыз, ңіз,ыңыз,іңіз

Сы,сі,і,ы

1.

2.

2.

3.

Біздің

Сендердің

Сіздердің

олардың

Мыз,міз

Ың,ің

Іңіз, ыңыз

І,ы

Лар/лер

д/ты немесе үнді р,у,й д/сыз

   Дар/дер

Ұяң ж,з немесе үнді м,н,ң,л д/сыз

Тар/тер

Қатан д/сыз

 

 

Билет 2.

 1.Қандай ғалымдар қазақ тілін зерттеген?

Василий Радлов, Василий Бартольд, Нығмет Сауранбаев, Ғұбайдола Айдаров және т.б.

В.В. Радлов кім?

Ол – белгілі түрколог, шығысты зерттеуші ғалым.

Ғұбайдола Айдаров кім?

Ол - ғалым, профессор, филология ғалымының докторы.

В.В. Радлов қандай тілдерді зерттеген?

Ол қазақ, өзбек, қыпшақ, қырғыз,қарақалпақ  тілдрерді зерттеген.

Ол қандай еңбек жазды?

Төрт томдық : Түрік тілінің сөздігін құрастарды.

Академик Бартольд нені зерттеген?
Академик Орталық, Орта Азия тарихын, Түрік-Монгол көне елдері мен тайпаларының тарихын зерттеген.

Ғұбайдола Айдаровтың неше ғылыми еңбегі бар?

Ғұбайдола Айдаров 250-ден астам ғылыми – зерттеу еңбегі бар. 

2.

1.

2.

2.

3.

Мен

Сен

Сіз

Ол

Мын,мін, бын,бін,пын,пін

Сын,сін

Сыз, сіз

----

1.

2.

2.

3.

Біз

Сендер

Сіздер

олар

Мыз,міз, быз, біз, пыз, піз

Сындар, сіндер

Сыздар, сіздер

К.ж.

Билет 3

1. Ежелгі қалалар(монолог)

Ежелгі қалалардың бірі- Отырар. Ол 6-8 ғасырларда Сырдария өзенінің орта тұсындағы ірі мемлекеттің астанасы болған.16-17 ғасырларда Отырар саяси шаруашылық және мәдени орталық болған. Отырар алғашқы кезде Фараб деп аталды. Отырарда медресе, мешіт,базар,монша, басқа да ғимараттар болған. 7 ғасырдан бастап Тараз деген  тағы бір әйгілі қала Ұлы жібек жолы бойындағы ірі қалалардың біріне айналған. Бұл қалада сәулет өнерінің тамаша ескерткіштері болған. Олар Айша бибі кесеңесі мен Бабаша қатың кесеңесі. Әйгілі Тараз моншасы – Орта Азия мен Қазақстандағы ең алғашқы моншалардың бірі. 10-12 ғасырларда- қаланың ең гүлденген кезі. 17 ғасырдан бастап бірте-бірте халқы азайып, шағын елді мекенге айналды.

2. Септік жалғау

Септік

Сұрақтары

Жалғаулары

Тәуелдік жалғау

1.

Атау

Кім? не?

2.

Ілік

Кімнің? ненің?

ның,нің,дың,дің,тың,тің

3.

Барыс

Кімге? неге?

ға,ге,қа,ке,

1,2 жақ-а,е/3жақ на,не

4.

Табыс

Кімді? нені?

ны,ні,ды,ді

3 жақ – н

5.

Жатыс

Кімде? неде?

да,де,та,те

3 жақ- нда,нде

6.

Шығыс

Кімнен?неден?

дан,ден,тан,тен

7.

Көмектес

Кіммен?немен?

мен,бен,пен

3.Сен, бұл, ешкім – просклонять по падежам

А.с.  Кім? Сен, ешкім    Не? Бұл

І.с .  Кімнің? Сеннің, ешкімнің  Ненің? Бұның

Б.с.  Кімге? Саған, ешкімге  Неге? Бұға

Т.с.  Кімді? Сенді, ешкімді  Нені? Бұны

Ж.с. Кімде?  Сенде, ешкімде Неде? Бұда

Ш.с. Кімнен? Сеннен, ешкімнен   Неден? Бұнан

К.с.  Кіммен? Сенмен, ешкіммен   немен?  Бұме

Билет 4.

1.Республика Жоғарғы Қенесі тәуелсіз Қ-н Республикасының мемлекеттік Туы мен Елтаңбасы қашан бекетті?

Мемлекеттік Туы мен Елтаңбасы 1992 жылы 4 маусымда бекетті.

Елтаңбаның авторы айтыңдар.

Елтаңбаның авторы: Шота Уәлиханов, Жандарбек Мәлибекұлы.

Елтаңбаның ортасында не бейнеленген? - Елтаңбаның ортасында шаңырақ бейнеленген.

Қанатты пыраққа тоқтауымның басты неге бейнеленген? - Өйткені қазақ халық – малсақ халық.

Тудың авторы кім? - Тудың авторы Шәкен Ниязбеков.

Қ-н туында не бейнеленген? - Қ-н туында күн, қыран құс, өрнек бейнеленген.

Қ-н туы мен елтаңбасы қандай түсті? - Қ-н туы мен елтаңбасы көк және сары түсті.

Әнұраның авторы кім? - Әнұраның авторы: Шәмші Қолдаяқов, Нұрсұлтан Назарбаев, Жүмекен Нәжімеденов.

2. Қазақ тілінде буын үндістігі және дыбыс үндістігі – Үндестік Заңы деп аталады.

 М.: ЕЛ-ШІ, тас-қын.

Қазақ тілінде сөздер не жуан айтылады, не жіңішке айтылады.

М.: жуан сөз, жіңішке сөз

Егер соңғы буын жуан дауыста болса, оған жуан жалғау жалғанады

 Егер буын жіңішке болса, оған жіңішке жалғау жалғанады кітаптар, дәптерлер

Билет 5.

1. Біздің Отанамыз – Қазақстан. Қазақстанның астанасы – Астана қаласы. Астана - әдемі, жас қала. 1997 жылы егемен Қ-ның Президеннтті Н.Н. Жарлығымен елорданы Алматыдан Ақмолаға көшіру туралы шешім қабылдады. 6 мамыр 1998 жылы жаңа елорданы атауы Астана болып өзгертілді. Астанада 600000 адам турады. Астана- Ақмола облысында, Есіл өзінің алабындағы өзен маңы жазықтығында орналасқан. Астанада 3 театр, 23 кітапхана, 2 кинотеатр, 5 мұражай, мемлекеттік филармония, 2 сарай бар. Астананың аса көрнекті мекендері : Бәйтерек, Думан, АҚ Орда.

2.  зат есім – заттың құбылыстың атауын білдіреді кім? Не? Кімдер?нелер? сұрақтарға жауап береді.

- Жалпы-жалқы, - Деректі-дерексіз, - Дара-күрделі, - Жаңды-жаңсыз, - Негізгі-туынды

Билет 6.

1.Тәуелсіз алған елдің қандай айырықша белгісі? Тәуелсіз алған елдің айырықша белгісі – ұлттық валюта.

Ақша дегеніміз не? Ақша-асыл қазына, халық байлығы.

Халқымыз теңгені қашаннан бері пайдаланған? Халқымыз теңгені бұрыннан пайдаланған

Ерте замандарда теңгелерді қай қалаларда жасаған? Ерте замандарда теңгелерді Тараз, Түркістан қалаларда жасаған

Ұлттық валютамыз қашан айналымға енгізілде? Ұлттық валютамыз 1993 жылы қарашаның 15-нде айналымға енгізілде

Теңгенің неше құпше қорғанысы бар? Теңгенің 16-ға жуық құпше қорғанысы бар.

Деньги қай елдің сөзінен негіз алады? Деньги-Түріктің теңге сөзінен негіз алады.

Теңгенің дизайнын жасаушысы кім? Тимур Сүйлеменов

2. Сын есім – заттың құбылыстың түсін, дәмін, сапасын т.б. қасиеттарын білдіреді, қандай? Қай? Сұрақтарға жауап береді

- Негізгі(ақ)-туынды(дәмді), - Сапалық(қара)-қатыстық(балалы), - Дара(жасыл)-күрделі(аппақ)

Билет 7.

1. Қазақ жеріндегі ежелгі қалалардың бірі – Түркістан қаласы. Түркістан қаласы ө қазіргі Оңтүстік Қ-н облысындағы Түркістан ауданының орталығы, Шымкент қаласынан 225 шақырым жерде. Бұл қаланың орнында 6-10 ғасырларда Шабғар деген үлкен қала болған. 9-10 ғасырлар бұл қала ерекше гүлденіп, Йаса деп аталады. 15 ғасырдан бастап Түркістан деп аталады. Бұл қалада осы уақытқа дейін жақсы сақталған Ахмет Йасауи кесенесі бар.

2. Сан есім – заттың реттін, санын білдіреді неше? Қанша? Сұрақтарына жауап береді.

·   Дара (бір,екі)– күрделі(алпыс бір)

1.  Есептік неше? бір 2.реттік нешінші? Бірінші 3.жинақтық (до 7 ) біреу, екеу, алтау. 4бөлмектік бір-бүтін, екіден бір, бірден уш. 5.болжалды дай, дей, тай,тей шақты, шамамен. 6.топтау бес-бестен

Билет 8

1.Қазақстанның мемлекеттік мерекелерін білесін бе? Иә, білемін

Қандай мерекелерін білесің? Олар: Жаңа жыл, Женіс күні, Халықаралық әйелдер күні, Наурыз мейрамы, Тәүілсіздік күні

Қандай мерекелер қыста тойлайды? Жаңа жыл, Тәуелсіздік күні қыста тойлайды

Қандай мерекелер көктемде тойлайды?  Женіс күні, Халықаралық әйелдер күні, Наурыз мейрамы, Бірлік күні көктемде тойлайды

Соңғы Ата заңы қашан жарияланды? Соңғы Ата заңы 20 тамызды 1995 жылы жарияланды

16 желтоқсанда қандай мереке тойлайды? 16 желтоқсанда Тәуелсіздік күні тойлайды

Наурыз мейрамы қандай елдер тойлайды? Наурыз мейрамы мұсылмандық елдер тойлайды

Қандай халықтар наурыз мейрамы тойлайды? Өзбек, башқұрт, қазақ, татар, тәджік халықтары наурыз мейрамы тойлайды

2. Есімдік зат есім, сын есім, сан есім орнына жұмсалады.

- Негізгі(мен,сен)-туынды(біреу,барлық) - Дара(ол,сіз)-күрделі(әлдеқайда)

1.Жіктеу (личные) мен,сен,сіз. 2. Сілтеу(указательные) бұл, осы,сол. 3.Сұрау(вопросительные)кім?не?қайда?қай? 4.Өздік(возвратное)өзім,өзің,өзіңіз,өздеріміз 5.Белгісіздік(неопределённые)кейбір,бірнеше,әрқашан 6.Болымсыздық(отрицательные)ешкім, ешқандай,ешқашан 7.Жалпылау(обобщающее)әр, бәрі, барлық, барма

Билет 9

1.Киіз үй көшпелі халықтардың баспанасы. Ол өте қолайлы және төзімді баспана. Киіз үй көлеміне және сыртқы кейпіне қарай әр түрлі болып келеді. Киіз үйдің негізгі қанқасын киіз сүйегі деп атайды. Оған кереге, уық, шаңырақ, есік жатады. Киіз үйді шебер үйші жасайды. Киіз үй 4, 6, 8, 12 қанатты болады. Киіз үйдегі сәндік жиһздарға ағаш төсек, жүк аяқ, абдыра, кебеже, аяқ  қап тағы басқалар. Қазақстан Республикасының Елтаң басында шаңырақ  бейнеленген. Қазақта: «Шаңырағың, биіқ, керегең кең, босағаң берік болсын!» деген сөз бар.

2.Үстеу дегеніміз-морфологиялық өзгеріске енбейтін етістіктегі іс қимыл, амалдың, әр түрлі белгілерін сөз табы.

Қазақ  тілінде үстеүлер мағынасына қарай : мезгіл, мекен, сын-қимыл, мөлшер, күшейткіш, мақсат, себеп-салдар үстеулер.

3.Күні-түні – үстеу, күрделі, туынды, мезгіл

Билет 10

1.–Қазақ музыка аспаптарының түрлері қандай? Қазақ музыка аспаптарының түрлері: ішекті, үрмелі,дабылды-шулы және сарнамал.

- Ішекті аспаптарға қандай аспаптар жатады?  Ішекті аспаптарға домбыра, қобыз, жетіген т.б. аспаптар жатады.

- Үрмелі аспаптарға қандай аспаптар жатады? Үрмелі аспаптарға сыбызғы, сазсырнай, дауылпаз т.б. аспаптар жатады.

- Дабылды-шулы аспаптарға қандай аспаптар жатады? Дабылды-шулы аспаптарға дабыл, астаяқ қоңырау т.б. аспаптар жатады.

- Сарнамалы аспаптарға қандай аспаптар жатады? Сарнамалы аспаптарға ауызсырнай, сырнай аспаптары жатады.

- Шаңкобыз қандай аспап? Шаңкобыз – қазақ халқының көне музыкалық аспабы. 

- Ол неден жасалады? Ол темірден жасалады.

- 19 ғасырларда осы аспапта көбіне кімдер ойнаған? 19 ғасырларда осы аспапта көбіне әйелдер ойнаған.

2.Күшейткіш қалай?қандай? ең, аса, тым, өте, тіпті, - Себеп қалай?нешіктен? босқа, әншейтін, амалсыздан, -Қимыл-сын қалай? Тез, жақсы, жорта

Билет 11

1. Ахмет Байтұрсынұлы (1873-1937). Көрнекті тілші ғалым, әдебиет зерттеуші, дарынды аудармашы, ағартушы және оқу құралдарының авторы А.Б. қазіргі Торғай облысындағы Сартүбек деген жерде туған. Әкесі оны Торғайдағы орыс-қазақ мектебіне оқуға береді. 1891 жылы мектепті бітірген соң, Орынборға келеді. Мұнда мұғалімдер даярлайтын мектепке оқуға түседі. Оқуды бітірген соң Ақтөбе, Қостанай, Қарқаралыда балаларға сабақ береді. Әдебиетпен айналысады, өлең-жырлар жазады. Ол тұңғыш рет қазақ тілінде әліппе, басқа да оқу құралдарын жазды. «Тіл құрал» деп аталатын оқулығы 1914-1928 жылдар аралығында 6-7 рет басылып шықты. А.Б. 1913 жылы Орынборда «Қазақ» газетін шығарды.

2. Етістік ө заттың іс-әрекетін, қимылын білдіреді сұрақтарына не істейді?, қайтті?, не қылды?

- Негізгі-туынды, - Дара-күрделі, - Сабақты-салт, - Болымды-болымсыз

Болымды етістікке өткен, осы, келер шақтың етістіктері жатады. Болымсыз ма,ме,ба,бе,па,пе жұрнақтар жасалады.

3 жазып отырмын-  етістік, туынды, ашық рай, күрделі нақ осы шақ, салт, болымды

 

Билет 12

1.Сен қай қалада тұрасын? Мен Рудный қаласында тұрамын.

Ол қандай қала? Ол - шағын тазан, әсем қала

Қалада қанша ұлт өкілдері тұрады? Қалада көп ұлт өкілдері тұрады

Олар қалай тұрады? Олар тату-тәтті тұрады

Сенің қалаң көне ме, жаңа ма? Менің қалам – жаңа қала

Қандай аудандары бар? Таранов, Денисовка аудандары бар

Оларға арналған ескерткіш, мұражайлар бар ма? Оларға арналған ескерткіш, мұражайлар бар

Қалада қандай өзені бар? Қалада Тобол өзені бар

2.етістіктің шақтары: өткен, осы, келер

Өткен сұрағы не істейді? Қайтті? Ды,ді,ті,ті+ж.ж.

Осы:нақ о.ш.: дара(отыр, жүр,тұр,жатыр),күрделі(ып,іп,п,а,е+ жатыр... ), ауспалы о.ш.(а,е,й+ж.ж.)

Келер: а.е.й+ж.ж.

3. Мен отырмын, жазып отырмын, айтып отырмын, апарып отрырмын

Мен отырдым, жаздым, айттым, апардым

Мен отырамын, жазамын, айтамын, апарамын

Мен айтамын      Біз айтамыз

Сен айтасын       Сендер айтасындар

Сіз айтасыз         Сіздер айтаңыздар

Ол айтады           Олар айтады

Билет 13

1.Шоқан Уәлиханов(1835-1865) 1835 жылы қараша айында қазіргі Қостанай облысының Құсмұрын бекетінде дүниеге келген. Жасында ауыл мектебінен мұсылманша хат таныған ол кейін Омбыдағы кадет корпусында оқиды. Онда әскери сабақтарға қоса жалпы және Ресей                  географиясы мен тарихы, батыс философиясы, физика негіздері, шетел тілдері оқытылған.  Шоқан үздік оқиды. Жазғы демалыс кездерінде ол ел ішіндегі аңыз-әңгімелерді, халықтық жырларды жазып алумен айналысады. Шоқан қазақ тарихын зерттеуге ерекше деп қойды. Шоқанның тамаша еңбектерінің бірі – «Алты шаһардың жайы туралы» деген шығармасы. Шоқан 1865 жылдың сәуір айында қайтыс болды.

2.Етістіктің шақтары: ашық(изъявительное), бұйрық(повилительное), шартты(условное), қалау(желательное)

Бұйрық: 1.айтын, ейтін 2. 0  2.ж.ж.  3. сын, сін

Шартты: са,се +ж.ж.

Қалау: ғы,гі,қы,кі+ж.ж.

Билет 14

1.Қай ғасырдың басында Қазақстанда барлығы 13 жекеменшік кино залы жұмыс істейді?

20        асырдың басында Қазақстанда барлығы 13 жекеменшік кино залы жұмыс істейді.

1.Олар қандай қалаларға орналасты?- Олар Семей, Павлодар, Өскемен, Астана (Ақмола), Қостанай, Ақтөбе және т.б. қалаларға орналасты

2.Қай қалада бірінші киносеанстар көрсетіле бастады? - Верный (Алматы) қаласында бірінші киносеанстар көрсетіле бастады.

3.Бірінші киносеанстар қай жылдан бастады? - Олар 1910 жылдан бастады жанрлар

4.Сен қандай киноның жанрларын білесің? - Мен көркем фильм, ғылыми-көпшілік, әдеби, көркемдік кино және мультипликациялық және т.б. жанрлар білемін.

5.Киноның алғашқы белсенді насихатшыларының бірі кім болды? - Киноның алғашқы белсенді насихатшыларының бірі – Жангелдин болды.

2.Көсемше –деепричастие

Өткен шақ ып, іп, п жұрнақтар арқылы жасалады.

Келер шақ а, е, й жұрнақтар арқылы жасалады.

және қолы, келі, ғалы, гелі жұрнақтар арқылы жасалады.

Есімше –причастие- етістіктің түбірінен жасалады. Ол есім сөздер сияқты көптеліп, септеліп, жіктеледі, тәуелденіп.

Өткен шақ қан, кен, Келер шақ ар, ер, р, Осы шақ ат, ет

Билет 15

1.Бүгін Еуразиялық байтақ даласын күн шуақты – алтынды «аң тәсілді» өнерімен көмкерген ата-бабаларымыз кейінгі ұрпағы мақтанарлықтай өлмес мұралар қалдырды. Соның бірі – әлемдегі өнер сүйер қауымды елең еткізген бір тума ескерткіш. 1969-1970 жылдары Алматы қаласында 50 шақырым жердей Есік қорғанынан табылған «Алтын адам» кейпі ғалым-археолог Кемел Ақышев. Бұл обаға 17-18 жас шамасындағы Сақ жауынгері оның салтанатты биік бас киімі, бешпенті, шалбары мен етігіне дейін 200 – ден астам аң, құс сипатты алтын әшекейлермен безендірілген. Қару-жарағы, сақинасы да алтын. Оның «Алтын адам» аталуы да сондықтан.

2.Шылау сөздер: септеулік, жалғаулық, демеулік.

Жалғаулықтар

1.       Ыңғайлас: мен, бен, пен, менен, және, әрі, да, де, та, те

2.       Талғаулықты: әлде, я болмаса, немесе

3.       Себеп-салдарлық: себебі, өйткені, сондықтан

4.       Қарсылықты: бірақ, әйтпесе, сондықтан, сөйтсе де

5.       Кезектес: бірде, біресе.

Билет 16

1.1.Сен қанша Қазақстан Республикасының қорықтарын білесің? - Мен 10 қорықтар түрін білемін

2.Сен қандай қорықтар білесің? - Мен Ақсу-Жабағылы, Наурызым, Алматы, Барсакелмес, Қорғалжың, Маркакөл, Устюрт, Алакөл, Батыс Алтай және Қаратау қорықтарын білемін

3.Ақсу-Жабағылы қорығы қайда орналасқан? - Ақсу-Жабағылы Батыс Тянь-Шаньның солтүстік жерінде орналасқан.

4.Наурызым қорығы қай жылы ашылды?- Наурызым қорығы 1930 жылы құрылған.

5.Ол қай облыста орналасқан? - Ол Қостанай облысында орналасқан

6.Қаратау қорығы қай жылы ашылды? - Ол 2004 жылы ашылды?

7.Оның көлемі қандай? - Оның көлемі 34 мың га.

8.Ол қай жерінде орналасқан? - Ол Оңтүстік Қазақстан облысының жерінде орналасқан.

2.Шылау сөздер: септеуліктер, жалғаулықтар, демеуліктер

Септеуліктер

Атау                                        үшін, арқылы, туралы

Барыс              дейін, шейін

Шығыс            кейін, басқа

Көмектес          қатар бірге    

Демеуліктер

1.Сұраулық: ма, ме, ба, бе, па, пе, ше

2.Күшейткіш: ақ, ау, ай, шы

3.Болымсыздық: түгіл, тұрсын

4.Болжалдық: мыс, міс.

Билет 17

1.Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев Алматы облысы Іле ауданына қарасты Шилікемер деген жерінде дүниеге келген. Ол қазақ композиторы, дирижер, додмбырашы, Қазақстанның халы әртісі, халық қаһарманы. Тілендиев Чайковский атындағы Мәскеу консерваториясының дирижерлік факультетін бітірген. «Қазақ фильмі» киностудиясы музыкалық редакциясының бас редакторы болды. Ол төрт жүзге тарта ән мен романстардың «Достық жолымен» бөлетінін, «Алтын таулар» операсының және т.б. көптеген шығармалардың авторы.

2.Одағай дербес мағынасы жоқ, адамның көңіл-күйін білдіретін немесе жануарға қаратылып айтылатын сөз табы. Мағынасына қарай:  көңіл-күйі – эмоции(аһа, ой, аһ, алақай)

Жекіру – императивные(тәйт, тек, жетер, тсс); Шақыру – обращение к животным (шөре-шөре, кә-кә, құру-құру); Тұрмыстық өмірде қолданылатын одоғайлар – междометье бытового обихода (сәлем, рақмет, қош)

Билет 18

1.  - Латын алфавиті қандай алфавит?

-    Латынафавиті – көне және халықаралық алфавит

-    Латын алфавиті нешінші жылдары кеңінен қолданыла бастады?

-    Латын алфавиті 1928-1929 жылдары Қазақстанда, Әзірбайжанда, Өзбекстанда, Татарстанда кеңінен қолданыла бастады.

-    Араб алфавиті Қазақстанда нешінші жылға дейін қолданылды?

-    Араб алфавиті Қазақстанда 1072 – 1929 жылдарға дейін қолданылды.

-    «Түрік тілдерінің сөздігі» нешінші жылы шыққан?

-    «Түрік тілдерінің сөздігі» 1072-1074 жылдары шыққан

-    Араб алфавиті Қазақстанда қанша жыл қолданылды?

-    Араб алфавиті Қазақстанда 900 жыл қолданылды.

-    Орыс алфавиті негізінде қазақ әріптерін жасау нешінші жылы қолға алынды?

-    Орыс афавиті негізінде қазақ әріптерін жасау 1940 жылдан бастап.

2.Сөйлемнің тұрлаулы мүшелері – бастауыш пен баяндауыш.

Бастауыш – сөйлемде атау септігінде тұрып, іс – оқиғаның иесін білдіретін тұрлаулы мүше. Сұрақтары: Кім? Не? Кімдер? Нелер?

Баяндауыш – бастауыштың іс–әрекетін, оқиғаның қай шақта болғанын сөйлемді тиянақтап тұратын тұрлаулы мүше. Сұрақтары: Не істеді? Не істейді?

3.Көктем мезгілі саған ұнайды ма?

Билет 19

1.Абай Құнанбаев – ұлы қазақ халқының ақыны, Семей облысы, Шыңғыстау бөктерінде дүниеге келген. Ол жас кезінен-ақ өлең-жыр, әңгіме, аңыз-ертегілерді құмарта тыңдап өскен. Абай Семей қаласындағы медреседе оқып жүргенде көп уақытын кітап оқуға өздігінен ізденуге жұмсайды. Шығыстың классик ақыдарының ертегі, дастан, хисса сияқты әдеби шығармалармен Абай осы кезде танысып, оларды қызыға оқыған. Осы медреседе оқуымен қатар ол өз бетінше орыстың прикодтық мектебінен сабақ алып, орыс тілін үйренеді.

2.Тұрлаусыз мүшелер

1.  Толықтауыш – зат есім, есімдік (Атау және Ілік септігінен басқа сұрақтарға жауап береді)

2.  Анықтауыш – сын есім (қандай? Қай?) заттың сын-сипатын анықтап тұрады.

3.  Пысықтауыш – үстеу (қайда? Қашан?) сөйлемде іс-қимылдың мекенін аңықтайтың мүше п. Мағынасына қарай 5 түрге бөлінеді. Мекен – қайда,қайдан; мезгіл – қашан, қашаннан бері; Себеп-салдар – нешіктен, не себептен; қимылсын; мақсат – неге, не үшін, не мақсатпен

Билет 20

1.  - Сен қандай қазақ халқының салт-дәстүрлері білесің?

-    Мен ата-ана, қара шаңырақ, шілдехана, қырқынан шығару, бесікке салу, тұсау кесу, үйлену тойы және тағы басқа салт-дәстүрлері білемің.

-    Қазақ халқы шілдеханада не істейді?

-    Қазақ халқы шілдеханада дастарқан жайылып, жастар домбыра тартып, ән салып, ұлттық ойындар ойналады.

-    Бесікке салу – не?

-    Бесікке салу – халқымыздың елеуі үлкен дәстүрі.

-    Бесікке салуда қазақ халқы не істейді?

-    Бесікке салуда қазақ халқы дастарқан жайылып, бесікке салған адамға кәде беріледі.

-    Қырқынан шығару не?

-    Қырқынан шығару – нәрістенің туған күніне қырық күн толған соң, ыдысқа қырық бір қасық су құйып, соған шомылдырады.

-    Кенже бала не?

-    Кенже бала – үйдің иесі, өйткені әке-шешесі оған қара шаңырақты береді.

2.Қыстырма сөздер сөйлемде қосылады. Олар сөйлемнің басында, ортасында, алғасында жазылады. Қ.с. әр түрлері көңілге, сезімін, көзқарасын айтылған ойтын тәртібін білдіреді. Меніңше, сеніңше, міне, қасқасы, ақырында, сонымен, жалпы.    Сөйлемде сыртқы, тұрғасы жағынан бастауышқа ұқсас сөздер болады.   Солардың бірі-қаратпа сөздер. Қ.с. дегеніміз басқа біреудің назарын аудару мақсатымен соған қаратыла айтылған оқшау сөздің бір түрі.        

3. Құрмалас сөйлемнің құрамындағы жай сөйлемдердің бір біріне қараша қарсы мәнде айтылғанын білдіретін түрін қ. с. қ.  дейді. Бүгін далада өте суық болды, бірақ оның көңіл күйін жақсы болды (салалас құрмалас сөйлем, қарсылықты)

Билет 21

1.Жеті қазына – қазақтың дәстүрлі дүниетанымындағы философиялық түсініктердің бірі. Қазақ халқы 7 қазынаны ер жігітінің өмірімен байланыстырып, оның ұғымына мыналарды жатқызады: 1 Жүйрік ат. 2 Қыран бүркіт. 3 Құмай тазы. 4 Берен мылтық. 5 Қанды ауыз қақпан. 6 Майланғыш ау. 7 Өткір кездік.Қазақстанның дәстүрлері дүниетанымдағы философиялық түсініктердің екіншісі жеті ырыс.«Жеті ырысқа» мыналарды жатқызады:Адамның ақылы, ой – санасы,Денсаулық,Ақ жаулық,Бала,Көңіл ,Жер,Ит

2.Антоним – мағынасы бір-біріне қарсы мәндес сөздер

Синоним – мағынасы бір-біріне жақын сөздер

Омомним – мағынасына қарай әр түрлі, ал жазылуы бірдей

3.байлық – қазына – богатство  ақылды – білімді – умный

   етемі – көне – древний    қарт – қария – старец

   қайратты – талантты – сильный  әдемі – сұлу – әсем – красивый

Билет 22 

1.Құрметті адагерлер! Сіздерді Ұлы Отан соғысаның 65 жылдың мерекесімен құтықтап, сіздерге мын жүректен ағасымызды айтамыз. Сіздің Отан үшін күресте ерліктеріңіз. Біз ешқашан ұмытпаймыз.                  Осыны біз есімізде сақтаймыз. тСіздереге зор ден саулық, мол бақыт тілейміз. Қазір біздің бақытты өмір сүріп жатқаныңыз сіздердің ерлектеріңіз. Женіс күні құтты болсын!    

2.

тіл

 

әрін

 

жақ

 

Жуан

жіңішке

ерендік

езулік

ашық

Қысан

А,о,ұ,ы,у,и,

ә,ө,ү,і,у,и

О,ө,ү,ұ,у

А,и,э,ә,е,ы,і

ә,а,о,ө,э

И,ү,ұ,і,ы,у

Билет 23

1.Қабанбай батыр.

Қабандайдың шын аты – Ерасыл. Оның Қабанбай аталуы ды қызық. Ол 1724 жала Түркестанды қорғау соғысына қолбасшылық еткен. Бөгенбай батыр. Бөгенбай 1680 жылы дүниеге келіп, 1775 жылы қайтыс болған. Ол сарбаздар мектебінде оқыған. Бөгенбай 18 ғасырда болған шайқастарға қатысқан. Ол 1708 жылы 30 мың жасаққа қолбасшы болған. Бөгенбай 1725-1727 жылдары болған соғыста қазақ жасақтарын басқарған.

2.Казак тілінде 25 дауыссыз дыбыстар бар. Олар і турі бар. Олар:ұяң, үнді, қатаң.

Ұяң д.: б, в, г, ғ, д, ж, з. Үнді д: л, м, н, ң, р, й, у. Қатаң д: к, қ, п, т, ф, ч, ц, ш, щ, х, с, һ.

Билет 24

1.Қазақстан – көп ұлтты, егеменді мемлекет. Халқының саны – 17 млн. 1991 жылы 1 желтоқсанда Президент сайлауы болды. Тұңғыш Президент болып Н. Ә. Назарбаев сайланды. 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстан тәуелсіз болып жарияланды. 1992 жылы Қазақстан Республикасының Елтаңбасын, мемлекеттік туын және әнұранын бекітті.Қазақстанның бас қаласы және астанасы – Астана. Қазақстанда көптеген өзен, көл мен су қоймалары бар. Қазақ жері – пайдалы кендерге өте бай. Қазақстан табиғаты өте әдемі.

2.Білім 1.Өмір – үлкен мектеп 2.Мектеп – кеме, білім – теңіз. 3.Кітап  - алтын қазына 4.Ұстаздан оқушы озар 5.Кітап – ғалым, тілсіз мектеп

Отан 1.Отансыз адам – ормансыз бұлбұл 2.Туған жердей жер болмас Туған елдей ел болмас 3.Отан оттан да ыстық 4.Бірлігі жоқ ел тозар, бірлігі күшті ел озар. 5.Туған жердің жуасы – да тәтті

Билет 25

1.-  Шешендік сөздер әдебиеттің қай саласына жатады? - Қазақ ауыз әдебиетінің бір саласы – шешендік сөздер.

- Шешендік сөздер деген не? - Шешендік сөздер – елге белгілі адамдардың белгілі бір оқиғаға байланысты айтқан тапқыр сөздері.

-         Олар неліқтен елге тез тараған? - Елге тез тарап, ауыздан-ауызға көшіп сақталып отырған.

-         Шешендік сөздер неге байланыста туған? - Шешендік сөздер дауларға байланысты туған.

-         Қазақ тұрмысында дауды кімдер шешіп отырған? Шешендік сөздерді айтушылар көбінесе билер, шешендер болып келеді.

-         Шешендік сөздер қалай айтылған? - Олар бата-тілек, нақыл сөздері түрінде де айтылып отырған.

2.Етіс деп амалдың субъекті мен объектіге қатысын, сондай-ақ, керісінше субъекті мен объектінің амалға қатысын білдіретін формалардың жүйесін айтамыз. Етістер жұрнақтарының түрлеріне, мағыналары мен қызметтеріне қарай, төмендегідей бес түрге бөлінеді:

1. негізгі етіс, 2 ортақ етіс -с (-ыс, -іс), 3өзгелік етіс -т; -тыр (-тір, -дыр, -дір), 4ырықсыз етіс -ыл (-іл, л),

5 өздік етіс -ын (-ін, -н)

3.барғым келеді – етістік,салт, күрделі, туынды.

Категории и рубрики: 
Обучение: 

Комментарии

Аватар пользователя Red

круто! спасибо большое!

Аватар пользователя ochen'

это за 2011 год? по какому учебнику?

Аватар пользователя I'am Гость

Вопросы и ответы на экзамен по казахскому языку за 9-й класс точно 2011 года?

Аватар пользователя Леший

Хмммм...., я заканчиваю 9 класс, у нас другие билеты, может вы ошиблись?

Аватар пользователя танеу

Это за 2010, за 2011 нигде нету все перерыла, приходиться печатить самой=\

Аватар пользователя ViolettaTenten

у кого есть ответы на билеты по биологии?скиньте на ten__ten@mail.ru

Аватар пользователя Лёха

народ, у кого есть ответы на билеты по каз. яз, только 2011года?
плиз скиньте на почту alex_baew_95@mail.ru

Аватар пользователя Гость(невипонятка)

Да ваще нафига замутили стоко билетов..вы подумайте сами скоко это надо учить?-,мне кажется ,что у этих людей которые это придумали..-импотенты ,-у которых нет своих детей..так они издеваются над другими..)) по мимо этих билетов и этого предмета есть ещё и другие предметы по которым также нужно готовится ..так этож сколько нужно знать .что в голове и не уместиться..))капееец. нельзя было замутить нормальные тесты простоые в 25 вопросов,по 2-3 варианта..и все.так бы легче было намного!)

Аватар пользователя Geldora

На всех не угодишь... То тестовая система не хороша, лучше бы экзамены сдавали... То, ужас какой, детишечек заставили учить билеты, лучше б тесты дали, их ведь списать легче! 

Сочувствую, от всей души, что на вашу долю выпало такое испытание - школа! Нужно ведь учиться, ужас какой... 

 

Аватар пользователя Марк. Кёльн

Хм... Вы хотели показаться умной? У Вас это не получилось, мадам. Во-первых, вуичите пунктуацию русского языка. Во-вторых, нивелируйте, пожалуйста, свои несуразные речевые ошибки. Знаете, Вы выглядите прям как Базаров-нигилист. Язвы с Вас так и суплются, я вижу. Посмторел бы я, как вы все это учили бы. Говорите что-то, не имея понятия вовсе о всей системе обучения. Читайте Марка Твена, чтобы понять психологию детей. Я готов помочь вам с ликбезом и деструктирвать Вашу невежественность, хоть мы и некогерентны концепциями. Я бы промолчал, если бы с русским языком все в порядке было. Но такие ошибки...Позор! Мы не США, поэтому списывание характерно в нашей стране, с этим ничего не поделаешь - "рабский менталитет". А лично я не признаю ни тесты, ни существующие экзамены, все это исключает любую творческую инициативу, в отличии, например, от ЕГЭ, где есть творческий уровень С. Развелось всяких нелепых псевдоумных людишек... "Карету мне, карету..."